Tuchola, Cekcyn, okolice


Tuchola

Czersk

Gostycyn

Śliwice

Kęsowo

Cekcyn

 

Gmina Lubiewo

Obszar gminy (16.373 ha) zajmuje południową część Borów Tucholskich. Przebiega tu ważna droga krajowa Chojnice-Świecie, łącząca centralną część kraju ze środkowym wybrzeżem. Teren jest z reguły równinny jedynie w okolicach Minikowa mamy do czynienia z terenem pagórkowatym. Pełne grzybów, jagód lasy stanowią prawię połowę powierzchni. Wystepuje tuutaj 21 jezior o całkowitej powierzchni 321 ha.

Ukształtowanie środowiska sprzyja rozwojowi sportów żeglarskich, szczególnie w okolicach Zacisza. Inną formą jest turystyka kajakowa. W rejonie Sokola Kuźnicy przebiega odcinek spływu kajakowego "Szlak Brdy". Lasy z kolei sprzyjają łowiectwu.

Badania archeologiczne potwierdzaja dawne osadnictwo. W Minikowie odkryto osadęz epoki kamiennej oraz fragmenty naczyń kultury parafińskiej. W tej samej miejscowości natrafiono na cmentarzysko grobów skrzynkowych, znaleziono tam także narzędzia krzemienne i kamienne oraz przedmioty z okresu rzymskiego. Na żwirowym wzgórzu w Bysławku znaleziono naczynia z okresu rzymskiego. Dawne zmentarzyska odkryto też w Lubiewie i Klonowie.

Od początków wieku XIV można w zapisach średniowiecznych natrafić na informacje o miejscowościach należących dzis do gminy Lubiewo.

Wroku 1343 wspomniany jest Wełpin. Pierwsza informacja na temat Lubiewa i Suchej pojawia się w roku 1344. Na temat Klonowa wzmianka pochodzi z 1349 r. Dokument z 1363 mówi o Trutnowie. Pod rokiem 1379 wspomniany zostaje Bysławek oraz Lubiewice. O Zamrzenicy mowa jest na początku XV wieku. O Minikowie wspomina dokument z 1445 r. a o Płazowie z roku 1782.

W swoich dziejach miejscowości te podlegały różnym systemom własności. Bysław był przez pewien czas własnością prywatną, następnie krzyżacką, aż wreszcie stał się częścią starostwa tucholskiego, jako włąsność królewska. Bysławek, Minikowo oraz Trutnowo były początkowo dobrami rycerskimi, a od początku wieku XVII stały się częścią dóbr klasztoru Benedyktynek w Bysławku. Lubiewo i Sucha z własności krzyżackiej stały się dobrami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Wzmianki o powstaniu systemu parafialnego pojawiają się na początku XIV wieku. O parafii bysławskiej po raz pierwszy jest mowa pod rokiem 1326. Pierwotnie obejmowała ona swoim zasięgiem także Cekcyn i Lubiewo. Parafia lubiewska powstała między rokiem 1325 a 1344. Pierwsze wiadomości na temat bysławskiego i lubiewskiego kościoła pojawiają się w 1583 r. Obecna świątynia w Lubiewie wybudowana została w latach 1841-42. Wieżę dobudowano 20 lat później. Wspólczesny nam kościół w Bysławiu powstał w latach 1886-88. Wśród najciekawszych zabytków kościoła w Lubiewie wymienia sie boczne ołtarze pochodzące zXVIII w., kielichy barokowe z przełomu XVII i XVIII w. oraz rzeźby świętych Wojciecha i Stanisława z 2 połowy XVIII w. Do najciekawszych zabytków kościoła w Bysławiu należą: dzwon (1636), granitowa kropielnica (1747), rokokowa monstrancja (1779), barokowy pacyfikał (koniec XVIII w.).

W Bysławku od początku XVII w. istnieje klasztor. Pierwotnie należał on do benedyktynek chełmińskich. Obecnie zamieszkują go siostry Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo. Budynek klasztoru powstał poprzez przekształcenie dawnego dworu rodziny Żalińskich, których córka Zofia wstąpiwszy do zakonu benedyktynek wniosła go razem z Bysławkiem, Trutnowem i Minikowem we wianie.

Spośród osób zwiazanych z ta okolica można wymienić ród Żalińskich, ksienię zakonu benedyktynek Magdalenę Mortęską, która przybywała do Bysławka oraz ród Klonowskich, z którego Jan był w XVII w. posłem ziemi świeckiej.

Warto równiez wspomnieć o istniejącej hamerni przy młynie w Suchej (wzmanka z 1565 r.), powstaniu w 1687 r. szkoły parafialnej w Bysławiu, istnieniu w Klonowie szkoły protestanckiej (1746), działalności wspólnoty ewangelickiej w Lubiewie w latach 1896-1945.

(Na podstawie materiałów opublikowanych w "Tygodniku Tucholskim".)

Strona główna| Tuchola, Cekcyn, okolice| Photo Album| Od A do Z | Ciekawe Linki

Tłumaczenia|Club| Konkurs| Lekcje języków | Humor

wieland@by.onet.pl
Date Last Modified: 11.06.98